Jeżeli prowadzisz swój e-sklep, to wybór odpowiedniej domeny internetowej, a później jej wypromowanie są kluczowe dla powodzenia Twojego biznesu. Jednak jest jeszcze jedna bardzo ważna kwestia, o której musisz pamiętać, żeby odnieść sukces: zabezpieczenie prawne swojej domeny. W tym artykule:

  • sprawdzisz, czy jesteś prawnym właścicielem swojego sklepu internetowego,
  • dowiesz się, jak sprawdzić, czy nie nieświadomie nie naruszasz praw innych osób i nie narażasz się na odebranie domeny internetowej,
  • dowiesz się, czym są domeny opisowe i dlaczego nie możesz mieć ich na własność,
  • dowiesz się, w jaki sposób ochronić swój adres internetowy,
  • dowiesz się, jak zastrzec swoją domenę internetową jako znak towarowy,
  • dowiesz się, ile kosztuje zastrzeżenie domeny internetowej w Urzędzie Patentowym.

Czy jesteś właścicielem swojego sklepu internetowego?

Czy jesteś właścicielem swojego sklepu internetowego? To pytanie tylko z pozoru wydaje się bez sensu. To, że prowadzisz swój e-sklep, posługując się określoną domeną internetową, nie oznacza, że jesteś jego prawnym właścicielem! Już tłumaczę o co chodzi.

Żeby rozpocząć prowadzenie e-sklepu, potrzebujesz określonego miejsca (serwer) oraz adresu (domena internetowa). Problem polega na tym, że wykupując adres (domenę), nie stajesz się jej właścicielem, a jedynie czasowym użytkownikiem. Czy może być to dla Ciebie źródłem problemów? Niestety, tak. Co roku musisz pamiętać, aby opłacić dostęp do domeny na kolejny okres. Jeżeli o tym zapomnisz, stracisz dostęp do swojego adresu. Jednak na tym nie kończą się Twoje potencjalne problemy z domeną internetową.

W regulaminach instytucji zajmujących się rejestrowaniem domen internetowych (w Polsce, dla domen z rozszerzeniem .pl jest to NASK – Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa) znajdują się zapisy mówiące o tym, że domena internetowa nie może naruszać praw innych osób. Jednak ciężar sprawdzenia tego, czy dana domena faktycznie nie narusza niczyich praw, spoczywa na osobie, która wykupuje dostęp do tej domeny! Czyli, gdy rejestrujesz domenę, NASK czy inne instytucje rejestrujące nie sprawdzają, czy ta domena narusza prawa innych osób. Jest to weryfikowane dopiero w trakcie sporu o daną domenę. Najlepiej będzie Ci to zrozumieć na przykładzie.

Załóżmy, że prowadzisz e-sklep zajmujący się sprzedażą ubrań „ABCDE”. W NASK zarejestrowałeś domenę „abcde.pl” i rozpocząłeś swoją działalność. Przez trzy lata spokojnie rozwijałeś firmę i ulepszałeś swój sklep internetowy. Nagle odzywa się do Ciebie inna firma, która twierdzi, że posługując się domeną „abcde.pl” naruszasz jej prawa do zarejestrowanego znaku towarowego „ABCDE”. Żądają od Ciebie zaprzestania posługiwania się Twoją domeną i wypłacenia odszkodowania. Sprawa trafia do sądu. Okazuje się, że wygrywają sprawę. Jak to możliwe? NASK w momencie rejestracji przez Ciebie domeny nie sprawdza, czy nie naruszasz praw innych osób. Obowiązuje zasada „kto pierwszy ten lepszy”.  Sam musisz zadbać o bezpieczeństwo prawne swojej domeny. W dalszej części artykułu podpowiem Ci jak to zrobić i jak uniknąć opisanej powyżej sytuacji.

Sprawdź, czy nie naruszasz praw innych firm

Podstawą w zabezpieczeniu swojej domeny internetowej jest sprawdzenie, czy nie naruszasz praw innych firm. Najlepiej oczywiście zrobić to w momencie wyboru domeny, jeszcze przed jej rejestracją. Możesz wtedy jeszcze zrezygnować z domeny naruszającej prawa innych osób i wybrać inny adres, bez narażenia się na stratę pieniędzy poniesionych na zakup i reklamę domeny.

Domena internetowa

Jeżeli prowadzisz swój sklep internetowy od jakiegoś czasu i nie zweryfikowałeś jego bezpieczeństwa prawnego, nie czekaj – jak najszybciej wykonaj audyt prawny, zanim pojawi się firma, która zechce odebrać Ci Twoją domenę.

Jakie prawa innych osób lub firm możesz naruszyć? Przede wszystkim prawo do zarejestrowanego znaku towarowego. Znak towarowy to każde oznaczenie, które może służyć do odróżniania od siebie produktów i usług różnych przedsiębiorstw. Mogą być nimi, między innymi: nazwa firmy, logo, opakowanie produktu czy domena internetowa. Znaki towarowe rejestruje się w urzędach patentowych lub innych instytucjach do tego wyznaczonych (w Polsce jest to Urząd Patentowy RP, w Unii Europejskiej – Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej).

Taka rejestracja daje wyłączne prawo do posługiwania się danym oznaczeniem na określonym terytorium, w zakresie zgłoszonych towarów i usług. Więcej na temat znaków towarowych i tego, dlaczego warto zarejestrować swoją domenę w Urzędzie Patentowym, znajdziesz w dalszej części artykułu.

Oprócz prawa do zarejestrowanego znaku towarowego Twoja domena może naruszać dobra osobiste osób lub firm, czyli wykorzystywać imię, nazwisko czy pseudonim osoby publicznej lub nazwę firmy. Korzystając ze swojej domeny internetowej, możesz też zakwalifikować się pod przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jak widzisz, żeby sprawdzić, czy Twoja domena nie narusza praw innych osób nie wystarczy zrobić research w google, potrzeba tutaj głębszej analizy danych, także tych znajdujących się w CEIDG, KRS czy bazach zastrzeżonych znaków towarowych. Jeżeli masz problemy z określeniem, czy Twoja marka na pewno nie narusza jakiegoś znaku towarowego lub praw innych osób i firm, to możesz się do nas odezwać – chętnie to dla Ciebie zweryfikujemy i doradzimy Ci w tej kwestii.

Świadomie wybierz nazwę domeny internetowej, czyli pułapki prawne, które mogą na Ciebie czyhać

Wielu przedsiębiorców prowadzących swoje sklepy internetowe wychodzi z założenia, że nazwa domeny i marka sklepu internetowego powinny być jak najprostsze do zapamiętania i kojarzące się z oferowanymi w e-sklepie produktami lub usługami. Z marketingowego punktu widzenia jest to jak najbardziej słuszne założenie. Inaczej ta kwestia może prezentować się jednak z punktu widzenia prawa. Przy wyborze adresu swojego e-sklepu powinieneś mieć wiedzę na temat tego, czym są nazwy ogólnoinformacyjne.

Czym jest nazwa ogólnoinformacyjna (opisowa)? Jest to nazwa należąca do domeny publicznej, której nikt nie może wziąć sobie na własność. Przykładem może być sklep internetowy o nazwie i domenie samochody.pl, na którym odbywa się handel samochodami. Właściciel takiego sklepu internetowego nie może wykupić sobie wyłączności do nazwy „samochody”, bo jest to właśnie nazwa opisowa, której używać może każdy. Przykładów sklepów internetowych posługujących się nazwami ogólnoinformacyjnymi jest naprawdę bardzo dużo, ceny wykupu dostępu do takich domen często sięgają bajońskich kwot.

Domena internetowa

Jaka jest więc pułapka prawna związana z takimi domenami? Tak jak pisałam powyżej, nie ma możliwości nabycia prawa do wyłącznego używania takiej nazwy czy domeny. Przykładowo, jeżeli właścicielowi sklepu internetowego samochody.pl pod nosem wyrośnie konkurencja sprzedająca samochody, a posługująca się domeną „samochody24.pl”, to będzie miał małe szanse na to, żeby zakazać lub zablokować działania tej konkurencyjnej firmy. Decydując się na korzystanie z adresu i nazwy, które należą do domeny publicznej musisz mieć świadomość, że takiej nazwy może używać każdy, w związku z tym trudniej będzie Ci walczyć z naruszycielami i z konkurencyjnymi firmami.

Jest też plus związany z posiadaniem ogólnoinformacyjnej domeny – jest nikła szansa, że ktoś Ci ją odbierze. Skoro jest to wyraz/wyrazy, których używać może każdy, oznacza to, że ani Ty, ani konkurencja nie będzie mogła zarejestrować ich sobie na własność.

Czyli co masz zrobić, jeżeli chcesz zadbać o bezpieczeństwo prawne swojego adresu internetowego? Inwestować w wykup dostępu do opisowej domeny czy wybrać oryginalną nazwę? Wybór należy do Ciebie. Zastanów się, czy wolisz mieć swoją domenę na wyłączność i skutecznie walczyć z naruszycielami (np. rejestrując ją jako znak towarowy) czy wolisz korzystać z nazwy domeny, która będzie łatwa do zapamiętania, jednak możliwa do używania przez wszystkie firmy.

Ochrona prawna sklepu internetowego – zastrzeż znak towarowy

Wykupując domenę, nie stajesz się jej właścicielem, a jedynie czasowym użytkownikiem. Jest jednak sposób na to, żebyś stał się pełnoprawnym właścicielem swojego adresu internetowego. Ten sposób to zastrzeżenie znaku towarowego.

Czym jest znak towarowy? Czym jest rejestracja znaku towarowego?

Znak towarowy to oznaczenie, które w obrocie gospodarczym pozwala na odróżnienie produktów i usług pochodzących z różnych firm. Najczęściej rejestrowanymi znakami towarowymi są nazwy firm, nazwy produktów, loga, opakowania oraz domeny internetowe. Do znaków towarowych można zaliczyć też m.in. hologramy, slogany, kolory, gesty czy kształty (znaki przestrzenne).

Ochronę prawną danego znaku towarowego otrzymuje się przez jego rejestrację (zastrzeżenie) we właściwym urzędzie patentowym. Znak towarowy, żeby mógł być zarejestrowany, musi spełnić pewne wymogi prawne (m.in.: nie może być opisowy, nie może być sprzeczny z dobrymi obyczajami ani z obowiązującym prawem, nie może naruszać praw innych osób i firm). Procedura rejestracji znaku towarowego trwa około 6-8 miesięcy (w Polsce i w Unii Europejskiej). Dzięki zastrzeżeniu znaku towarowego otrzymujesz wyłączne prawo do posługiwania się nim na określonym terytorium w zakresie wybranych przez Ciebie towarów i usług. Ale na tym nie koniec.

Po co zastrzegać znak towarowy?

  1. Jesteś prawnym właścicielem swojego sklepu

Tak jak już wspomniałam, dzięki rejestracji znaku towarowego otrzymujesz wyłączne prawo do jego używania w określonej branży (czyli w zakresie określonych towarów i usług) na danym terytorium. Czyli rejestrując adres swojego sklepu internetowego jako znak towarowy, nabywasz prawo do jego wyłącznego używania. Otrzymujesz świadectwo ochronne potwierdzające to, że od konkretnej daty to Ty jesteś wyłącznym właścicielem swojej domeny.

Domena internetowa

  1. Narzędzie do walki z nieuczciwą konkurencją

Rejestrując znak towarowy, masz w ręku skuteczne narzędzie do walki z nieuczciwą konkurencją. Prawo z rejestracji znaku towarowego jest bardzo silne – obejmuje nie tylko znaki identyczne, ale również znaki podobne. W kontekście prowadzenia e-sklepu jest to bardzo ważne. Rejestracja znaku towarowego pomoże Ci zablokować większość działań cyberprzestępczych związanych z domenami internetowymi, np. cybersquatting (rejestracja identycznej domeny, ale o innym rozszerzeniu w celu szantażowania posiadacza pierwotnej domeny, np. masz domenę abcde.pl, a ktoś celowo wykupuje prawa do domen abcde.com, abcde.net czy abcde.eu) czy typosquatting (rejestracja domen bardzo zbliżonych do znanych nazw domen, np. coca-cala.pl, popsi.com w celu przejmowania ruchu na swoje portale lub umieszczania obraźliwych informacji o danej firmie).

  1. Ochrona marki e-sklepu w social media i reklamach Google

Prawo z rejestracji znaku towarowego daje Ci duże spektrum możliwości ochrony swojej marki w Internecie. Wszystkie większe portale społecznościowe, takie jak Facebook, Instagram czy Twitter respektują prawa wynikające z zastrzeżonych znaków towarowych. Czyli jeżeli na przykład, natkniesz się na Facebooku na fanpage, który używa nazwy bardzo zbliżonej do Twojego zastrzeżonego znaku i reklamuje lub oferuje takie same, lub podobne produkty i usługi jak Ty, możesz wypełnić specjalny formularz przygotowany przez Facebooka. Wypełniasz dane o Twoim zastrzeżonym znaku towarowym, a Facebook blokuje fanpage konkurencji. Szybko, prosto, sprawnie, bez konieczności chodzenia po sądach.

Kolejnym problemem, z którym często zmagają się sklepy internetowe, są reklamy w Google. Zdarzają się sytuacje, w których konkurencja z Twojej branży celowo reklamuje się w ten sposób, aby wyświetlać się w wynikach wyszukiwania, gdy ktoś wpisze nazwę Twojego e-sklepu, celowo używając w słowach kluczowych nazwy Twojego biznesu. Takie nieuczciwe działania możesz zgłosić do Google za pośrednictwem specjalnego formularza. I znów, bez chodzenia po sądach masz możliwość zablokować nieuczciwe działania.

  1. Możliwość używania symbolu R w kółku (®)

Kojarzysz symbol „r w kółku” (®), który część z przedsiębiorców umieszcza przy swojej nazwie czy logo? Symbol ten daje dodatkową wartość każdemu oznaczeniu – pokazuje, że znak towarowy jest chroniony prawnie. Klientom kojarzy się bardzo pozytywnie. Mimo że nie wiedzą, co dokładnie ten symbol oznacza, podnosi wartość znaku, przy którym się znajduje, kojarzy się z prestiżem, jest gwarancją poważnego podejścia do biznesu. Symbol „R w kółku” to tak naprawdę skrót od angielskiego słowa „registered”, który oznacza „zarejestrowany”. Symbol ten można używać tylko przy oznaczeniach, które są zarejestrowanymi znakami towarowymi. Każdy przedsiębiorca, który używa tego symbolu bez rejestracji swojego oznaczenia, jest zagrożony karą grzywny.

Jak zastrzec adres internetowy swojego e-sklepu?

Po pierwsze zastanów się, jaki jest zakres terytorialny Twoich działań. Jeżeli Twój sklep działa tylko w Polsce, to rejestracja w Urzędzie Patentowym RP będzie jak najbardziej wystarczająca. Jeżeli jednak działasz poza granicami Polski lub masz w planach ekspansję na inne rynki, wtedy warto pomyśleć o ochronie swojego znaku towarowego również z tamtych państwach. Ciekawą opcją jest możliwość, którą oferuje Unia Europejska – dzięki jednemu zgłoszeniu możesz zastrzec swój znak towarowy we wszystkich 28 państwach należących do Unii Europejskiej.

Kolejnym etapem jest weryfikacja tego, czy adres Twojego sklepu internetowego da się zastrzec. Istnieje szereg wymogów prawnych, którym musi sprostać znak towarowy, żeby mógł być zastrzeżony i korzystać z ochrony prawnej jako znak towarowy. W tym celu, m.in. nie może naruszać praw innych osób/firm, nie może naruszać porządku prawnego ani dobrych obyczajów. Skąd masz wiedzieć, czy adres Twojego sklepu internetowego można zastrzec? Odezwij się do nas – wykonamy dla Ciebie bezpłatne badanie wstępne!

Następnie należy przygotować dokumentację zgłoszeniową i złożyć ją w odpowiednim urzędzie patentowym. Procedura rejestracji znaku obejmuje: badanie wniosku o zastrzeżenie znaku przez urząd pod względem formalnym i prawnym, 3-miesięczny okres sprzeciwowy, w czasie którego osoby/firmy mogą wnieść swój sprzeciw do rejestracji danego znaku, jeżeli narusza ich prawa oraz wydanie decyzji o rejestracji. Całość procedury trwa około 6-8 miesięcy.

Jakie są koszty zastrzeżenia znaku towarowego?

Skoro już wiesz, że warto zabezpieczyć prawnie swoją domenę internetową rejestrując ją  jako znak towarowy, to pewnie teraz zastanawiasz się, jakie są koszty.

Opłaty urzędowe związane z rejestracją znaku towarowego są uzależnione od konkretnego urzędu (każdy urząd krajowy ustala opłaty samodzielnie) oraz od ilości klas towarów i usług, w których rejestruje się swój znak. Czym  są klasy towarów i usług? Chodzi tutaj o klasyfikację nicejską stworzoną specjalnie na potrzeby rejestracji znaków towarowych. Klasyfikacja ta składa się z 34 klas produktów i 11 klas usług. Załóżmy, że jesteś producentem obuwia, który prowadzi swój sklep internetowy. Produkcja obuwia mieści się w klasie 25 klasyfikacji nicejskiej, a sprzedaż butów za pośrednictwem sieci w klasie 35. System ten działa na podobnej zasady jak kody PKD. Im Twoja działalność mieści się w większej ilości klas, tym wyższe opłaty urzędowe. Poniżej podaję opłaty urzędowe związane z ochroną znaku towarowego w Polsce i w Unii Europejskiej.

Opłaty urzędowe związane z rejestracją i ochroną znaku towarowego w Polsce:

  • 450 zł – opłata za złożenie wniosku o rejestrację znaku towarowego w jednej klasie + 120 zł za każdą kolejną klasę,
  • 400 zł – opłata za 10 lat ochrony znaku towarowego w jednej klasie + 400 zł za każdą kolejną klasę,
  • 90 zł – opłata za publikację informacji o znaku w Wiadomościach Urzędu Patentowego.

Opłaty urzędowe związane z rejestracją o ochroną znaku towarowego w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej

  • 850 euro – opłata urzędowa za zgłoszenie i ochronę znaku towarowego w jednej klasie (+ 50 euro za drugą klasę + 150 euro za każdą następną klasę powyżej dwóch)

Rejestracja znaku towarowego nie jest bardzo prostą kwestią. Potrzebna jest do tego znajomość przepisów prawnych oraz praktyki Urzędu Patentowego, dlatego warto zastanowić się nad skorzystaniem z profesjonalnego doradztwa lub pośrednictwa. Jeżeli chcesz zastrzec swoją domenę internetową, chętnie Ci w tym pomożemy.

Podsumowanie

Samo wykupienie dostępu do domeny internetowej nie czyni Cię jej właścicielem. Z tego powodu, jeżeli odpowiednio się nie zabezpieczysz, ktoś może Ci ją stosunkowo łatwo odebrać. Najpierw sprawdź, czy korzystając ze swojej domeny, nieświadomie nie naruszasz praw innych osób. Następnie sprawdź, czy masz szansę na ochronę swojej domeny jako znak towarowy. Jeżeli możesz to zrobić, to nie czekaj, tylko zarejestruj swoją domenę w Urzędzie Patentowym i śpij spokojnie.

Joanna Kniaziowska

Joanna Kniaziowska

Prawnik i doradca do spraw marki w Brandelaw. Doradza przedsiębiorcom, w jaki sposób mogą chronić swój najcenniejszy kapitał, czyli swoją markę. Uzależniona od kawy i czytania książek.